از Pista Academy حمایت کنید
خلاصه آموزشی
مرور سریع مفاهیم اصلی پیش از تماشای کامل یا برای جمعبندی بعد از آموزش.
این ویدیو به توضیح مفهوم P-Value در آمار میپردازد. مدرس با استفاده از مثال مقایسه دو دارو، توضیح میدهد که P-Value یک عدد بین صفر و یک است که نشان میدهد دو گروه آزمایشی متفاوت هستند یا خیر. اگر P-Value کمتر از ۵صدم باشد، تفاوت بین دو گروه معنادار است، اما اگر بیشتر از ۵صدم باشد، این تفاوت احتمالاً به دلیل تصادفی است. در پایان، مدرس اشاره میکند که مبحث پی ولیو پیچیده است اما سعی شده است تا به زبان ساده به آن اشاره شود و به دلیل زمان محدود، به بحث دیگری میروند.
نکات کلیدی
P-Value یک عدد بین صفر و یک است که نشان میدهد دو گروه آزمایشی متفاوته یا خیر.
اگر P-Value کمتر از ۵صدم باشد، تفاوت بین دو گروه معنادار است.
اگر P-Value بیشتر از ۵صدم باشد، تفاوت احتمالاً به دلیل تصادفی است.
مبحث پی ولیو پیچیده است اما سعی شده است تا به زبان ساده به آن اشاره شود.
متن ویدیو
متن زمانبندیشده این جلسه برای مرور، جستجو و دسترسی سریعتر.
سلام عرض میکنم خدمت دوستان عزیز. ما یه پلیلیست جدید به کانالمون اضافه کردیم.
اسمشو گذاشتیم کوتاه ولی مفید. خب و
الان فعلاً یه دونه ویدیو داخلش هست. یعنی
اولین قسمتشو ضبط کردیم که راجع به
هیستوگرام صحبت کردیم. راجع به یه سری
مباحث تو حوزههای مختلف صحبت میکنیم.
خیلی به زبان ساده و کوتاه و میخوایم
مثلاً شما رو آشنا بکنیم با اون موضوع
و خوشحال میشیم این ویدیوها رو ببینید.
نظرتونم حتماً تو کامنتها به ما بگید و
نکته بعدی اینکه خواهش بعدی که داریم اینه
که کانال ما رو سابسکرایب بکنید. تقریباً
نصف دوستانی که الان ویدیوی ما رو میبینن
کانال ما رو ساب ندارن و این میتونه خیلی
به ما کمک بکنه و از اون مهمتر معرفی
کنید کانال ما رو به دوستانتون که بیان و
استفاده بکنن و ایشاالله ما بتونیم جلوتر
میریم دورههای بیشتری داشته باشیم شاید
هم کلابوریشن داشته باشیم با بعضی از
دوستان یه سری دورهها رو اونا ضبط بکنم
حوزههایی که حالا من تخصص توش ندارم
بریم سراغ ویدیوی این جلسه موضوع این
جلسهای که میخوایم راجع بهش صحبت بکنیم.
موضوعی که رفتیم این جلسه سراغش پی ولیوه.
دوستانی که حوزه تحلیل داده کار میکنن،
حوزه آمار کار میکنن و اینا
احتمالاً اسمشو شنیده باشن. احتمالاً که
نه قطعاً شنیدن. پی ولیو
اول ببینیم اصلاً پی ولیو چیه و اینکه چهجوری تفسیرش میکنن، چهجوری ازش استفاده
میکنن.
خب فرض کنید بچهها فرض کنید که
من یه داروی یه دارو دارم مثلاً
فرض کنید داروئه خب مثلاً اسمشو میذارم
دراگ
یه داروی دیگه هم دارم بذارید اصلاً اینو کپی کنم.
یه داروی دیگه هم دارم داروش بی اینو رنگشو آبی میکنم
بعد د تا آدمم دارم که میخوام داروها رو بدم بهشون بخورم. مثلاً فرض کنید یه آدم
اینجا دارم.
واقعاً بیشتر از این بچهها از من نرمش نداشته باشید.
یه دونه آدمم اینور دارم دارو شماره دارو بهش دادیم
این خندانه حالا بهتون میگم یعنی چرا خندانه
کسی که داروی Aو بهش دادیم حالش خوب شده و کسی که داروی بی رو بهش دادیم خوب نشده
برای همین این خندانه
آیا میتونیم نتیجه بگیریم داروی A بهتر
از داروی بیه؟
نه قطعاً نمیتونیم این نتیجه رو بگیریم
چون معلوم نیست که شخص این شخص دومی که
داروی بی رو خورده چه فعل وفعالی تو بدنشه
خیلی فاکتور زیادی توش دخیله
خب
شایدم مثلاً این شخص این دارو بهش
نمیساخته ولی درس که این دارو امکان داره
به کسی دیگه بسازه پس نمیتونیم با این
قاطعیت بگیم داروی a بهتر از بیه
اصلاً شاید این آدم آبیه چه میدونم اصلاً یه حساسیت خیلی خاصی نسبت به این دارو
داره اصلاً شاید دارو درست مصرف نکرده ما
بهش گفتیم اینجوری مصرف کن یه مدل دیگه
رفته مصرف کرده یا اصلاً دز مناسبی رو
مصرف نکرده خیلی فاکترای مختلف داره که
میتونه دخیل باشه تو این قضیه
یا حتی اصلاً بیایم رو این آدم قرمزه این شاید اصلاً به یه دلیل دیگه خوب شده مثلاً
چه میدونم تو اون مقطعی که ما بهش این
دارو ‏A یه دارو دیگه هم مصرف میکرده. خب
نمیدونیم که پس فاکتور ضد اخی برای اینکه
بتونیم این قضیه رو یه ذره برای خودمون
روشنتر کنیم میایم تعداد آدما رو بیشتر
میکنیم. مثلاً میایم اینجا یه آدم دیگه
هم اینجا کنار این اضافه میکنم.
این مثلاً خانوم فرض کنید یهزم مو براش میکشید.
خب
اینورم یه خانمی هم برای ایشون میذاریم که ایشون از تنهایی دربیاد
یه ذره موهاش بیشتره خب این مثلاً قدشم بلندتره این مثلاً این
قدرش کوتاهتره خب بعد که ببینید مثلاً
تأثیر رو دو نفر چهجوری یا بیشتر
توی این آزمایش دوم میبینیم که هر دو نفر قرمز رنگ حالشون خوب میشه. اینور مثلاً
فرض کنید که این حالش خوب میشه. این
همچنان حالش بده. آیا بازم میتونیم تشخیص
بدیم که این داروی A بهتر از بیه؟ بازم
نمیتونیم تشخیص بدیم. بازم به ۱۰۱ دلیل
دیگه میایم دایره آدمامونو بیشتر میکنیم.
مثلاً باز یه چند نفر دیگه اینجا اضافه
میکنیم. من دیگه اضافه یه ذره با جزئیات
کمتر میکشم.
حالا فرض کنید نتایجمون بعد از یه درصد زیادی از آزمایش یعنی تعداد نفرتو بیشتر
کنیم یه همچین چیزی شده باشه. مثلاً توی
دراک A فرض کنید اونایی که معالجه شدن
۱۴۳ نفر باشن فرض کنید خب اونایی که
معالجه نشدن
فرض کنیم ۳ نفر ۳ نفر باشن یعنی چی؟ یعنی ۹۹.۷ده ۷ده معالجه شدن
[صدای خرناس][صدای سرفه] این همچین آزمایش داره
اما این سمت
اونایی که معالجه شدن ۲ نفر اونایی که
نشدن ۱۴۳۲
یعنی چی؟ یعنی ۱ده
معالجه شدن.
آیا میتونیم الان بگیم که A بهتر از بیه؟
با اینکه این همه درصد بالایی داره. خب
حالا بیم یه حالت دیگه از نظر بگیریم.
فعلاً به این سؤا بچهها فکر کنید داریم
همش داریم سؤال مطرح میکنیم.
من اینا رو اینجوری تغییر بدم. فرض کنید تو این ۷۳ نفر خوب شدن. ۱۲۵
نفر نشدن یعنی چقدر؟ یعنی ۳۷
۵۹ نفر خوب شدن ۱۳۱ نفر خوب نشدن و ۳۱
الان نظرتون چیه نسبت به قبلی؟
اینجا یه ذره سختتره که نتیجه گرفتم
اینجاست که در حقیقت پی ولیو میتونه به
ما کمک بکنه یعنی اینجا در حقیقت پی ولیو
میاد به ما کمک میکنه که ما یه تصمیمی
بگیریم
پی ولیو بچهها یه عددیه بین صفر و ی و میاد در حقیقت
یه جورایی به صورت عددی به ما این اطمینان
رو میده
که داروی A داروی B متفاوته اینو به صورت
یک عدد نشون میده
از صفر تا ی حالا عدده هرچقدر به صفر
نزدیکتر باشه
خب هرچقدر به صفر نزدیکتر باشه یعنی کهه
ما با اطمینان بیشتری میتونیم بگیم که
داروی A متفاوته از داروی B با اطمینان
بالاتر
حالا نکتهی که پیش میاد اینه که
ما چه مقداری بر پی ولیو در نظر بگیریم چه
تر شولدی در نظر بگیریم خب اون مقداره
چقدر
[گلویش را صاف میکند] در عمل بچهها معمولاً میان ترش پی ولیو
رو ۵ صدم در نظر میگیرن مقدار ۵صدم
یعنی چی؟ ۵صدم
یعنی اینکه اگر هیچ فرقی بین داروی A و
داروی B وجود نداشته باشه هیچ فرقی نداره
و ما این آزمایشها رو
این آزمایشهای مشابه رو دفعات مختلف
انجام بدیم فقط ۵ اون آزمایشها جواب
اشتباه خواهند داشت
یه ذره جمله بندی عجیبیا میدونم خب
بذار من این جملهشو از همین جا کپی کنم براتون بذارم چشتون یه صبر کنید
بچه جملهش اینه
خب اینو چند بار بخونید ولی الان میخوام
بهتون توضیح بدما یعنی میریم جلوتر من
اینو کامل بهتون میرسونم منظوری که یعنی
چی که ۵ با هم اختلاف داشته باشن و اینا
خب یه ذره بریم راجع به این موضوع صحبت
بکنیم
فرض کنید بچهها من داروی Aو بیایم پایینتر خب هم به این گروه دادم هم به
این گروه دادم به جفتشون دادم داروی Aو و
نتایجی که بهم داده اینجوری بوده مثلاً
وقتی به این گروه دادم
۱۲۵ نفر نشدن وقتی داروی
به این دوستان دادم
بذارم اسمشو دراگ
همینو داروی وقتی به این گروه کناری دادم ۷۱ نفر خوب شدن
۱۲۷ نفر خب نشدن بچهها دیگه اینجا اون
شرایط نمیدونم آلرژی و حساسیت و اشتباه و
صف کردن اینا وجود نداره چون داروها
یکسانه پس اینو حذفش کردم از قضیه یک دارو
رو به د تا گروه دادم
خب حالا فرض کنید تو این حالت بچهها پی
ولیومون چقده
مقدار پی ولیومون ۹دهمه که از اون ۵صدمه بیشتره
پس تو این حالت بچهها پی ولیمون شد چقدر ۹ دهم که ۹ دهم خیلی بیشتر از اون ۵صدمه
خب حالا اینکه بچهها پی ولیو چهجوری حساب
میشه خودش یه مبحث جداستا یه چیزی هست به
نام فیشرزک تست با اون حساب میشه حالا
اونو من تو یه ویدیو ویدیو دیگه بهتون
خواهم گفت ولی فعلاً تو این ویدیو فقط
میخوایم راجع پی ولیوش صحبت کنیم تفسیرشو
ببینیم پس تو این حالت ما گفتیم که پی
ولیومون شده ۹/دهم خیلی بیشتر از اون ۵
صدمی بوده که ما به عنوان ترشول در نظر
گرفتیم بنابراین میتونیم بگیم که
ما [گلویش را صاف میکند]
بین د تا گروه اختلافی ندیدیم
بین د تا گروه اختلافی ندیدیم
این جمله رو بچهها دوباره حتماً بخونیدا
با این چیزی که الان گفتم پس من اینجا
مینویسم
پی ولیومون شد چقدر ۹ تو این حالت
پس ما نتیجه گرفتیم که این د تا گروه خیلی با هم اختلافی ندارن اما اگر این مقدار
کمتر بود مثلاً بود یصدم مثلاً اگه پی
ولیومون میشد یصدم
اونوقت میتونستیم بگیم که این د تا گروه
یکسان نیستند.
جفتشون تو شرایط یکسان با داروی یکسان ولی
گروههاشون با هم متفاوته.
[گلویش را صاف میکند]
تو این مثال قبلیمون که دراگ بی و دراگ Aو داده بودیم خب پی ولیومون بچهها بود
چقدر؟ اگه حساب بکنیم با اون روشی که وجود
داره
پی میشه مساوی حدود ۲۴صدم
که این از ۵صدم
بیشتره
درسته
پس ما نمیتونیم با اطمینان بگیم که
دراگ متفاوت از دراگ بیه
اگر کمتر بود میتونستیم بگیم متفاوته
یعنی اگر این پی ولیو کمتر از ۵صدم بود
مثل این چیزی که
اینجا داریم میبینیم خب اونوقت
میتونستیم بگیم ولی چون بیشتره نمیتونیم
با قاطعیت بگیم که متفاوته
پس اگر پی ولیو بیاد پایین معنیش اینه که دراگ A با دراگ بی متفاوته اگه پی ولیو
بره بالای ۵صدم نشون میده که این د تا با
نمیشه با قاطعیت گفت که از همدیگه فرق
میکنن
اینم از بحث پی ولیو یه ذره مبحث واقعاً پیچیدهایه ولی من سعی کردم که خیلی تا
جایی که میشه اینو به زبون ساده بهتون بگم
بریم بیایم ویدیوی بعدی میریم سراغ یه
موضوع دیگه خداحافظ بس
پرسشهای رایج
پاسخ کوتاه و مستقیم به پرسشهایی که معمولاً هنگام یادگیری این موضوع مطرح میشوند.
P-Value یک عدد بین صفر و یک است که نشان میدهد دو گروه آزمایشی متفاوته یا خیر.
اگر P-Value کمتر از ۵صدم باشد، به این معنی است که تفاوت بین دو گروه معنادار است.
اگر P-Value بیشتر از ۵صدم باشد، این تفاوت احتمالاً به دلیل تصادفی است.
آخرین بهروزرسانی محتوای متنی:
تا حالا شده در مقالات یا پروژههای تحلیل داده به عدد P-value بر بخورید و دقیقاً ندانید معنیش چیست؟ 🤔 خیلیها فکر میکنند P-value نشاندهنده احتمال اشتباه بودن فرضیه است، اما داستان چیز دیگریست! در این ویدیوی کوتاه، بدون اینکه وارد ریاضیات سنگین شویم، با یک مثال خیلی ساده یاد میگیریم: ✅ P-value دقیقاً چیست؟ ✅ چطور با آن تصمیمگیری کنیم؟ ✅ رابطه آن با فرضیه صفر (Null Hypothesis) چیست؟ بعد از دیدن این ویدیو، دید شما به آمار عوض میشود. اگر سوالی داشتید حتما در کامنتها بپرسید. 👇 #آمار #دیتاساینس #تحلیل_داده #Pvalue #آموزش_آمار #پایان_نامه